خم زدن سینی کابل یکی از مهارتهای مهم در اجرای سیستمهای کابلکشی صنعتی و ساختمانی است. سینی کابل بهدلیل ساختار فلزی و طراحی ویژه خود، نیازمند خمکاری دقیق برای عبور از گوشهها، تغییر مسیر یا دور زدن موانع است. استفاده از روشهای صحیح خمکاری علاوهبر افزایش عمر سینی کابل، باعث کاهش آسیب به پوشش و ساختار آن میشود.
انتخاب زاویه مناسب، استفاده از ابزار درست و رعایت استانداردهای فنی، از مهمترین عواملی هستند که کیفیت نهایی کار را تعیین میکنند. اشتباه در خمکاری میتواند موجب کاهش مقاومت مکانیکی سینی و حتی آسیب به کابلها شود.
در این مقاله قصد داریم آموزش خم زدن سینی کابل را به زبان ساده اما کاملا کاربردی توضیح دهیم تا بتوانید در محل پروژه، بدون نیاز به ابزارهای پیچیده، بهترین نتیجه را بگیرید. با این روش، علاوهبر صرفهجویی در زمان و هزینه، ایمنی کابلها و طول عمر سینی هم تضمین میشود.
خم سینی کابل چیست؟
زاویههایی که در مسیر نصب سینی کابلها برای تغییر جهت کابلها ایجاد میشوند، خم سینی کابل نام دارند. سینی کابلها که کابلهای برق را مرتب و از آنها محافظت میکنند، در مسیرهای مختلفی قرار میگیرند که به تغییرات جهت بهصورت افقی و عمودی نیاز دارند. خم زدن روشی است که برای مطابقت پیدا کردن شکل سینی کابلها با محل نصب آنها صورت میگیرد. در آموزش خم سینی کابل باید بدانید که خمکاری بر اساس زاویه و جهتها در دستهبندیهای مختلفی قرار میگیرد که عبارتند از:
- خم افقی: بهمنظور تغییر مسیر بهصورت افقی در جهت چپ یا راست
- خم عمودی: بهمنظور تغییر مسیر بهصورت عمودی در جهت بالا یا پایین
- خم کاهشدهنده: بهمنظور اتصال سینیها با عرضهای متفاوت
- خم 90 درجه (به شکل L): بهمنظور تغییر جهت 90 درجهای سینی کابل بهصورت افقی یا عمودی
- سینی کابل 3 خم: برای تقسیم کابل در 3 جهت مختلف
- سینی کابل 4 خم: برای تقسیم کابل در 4 جهت مختلف
- سینی کابل 6 خم: برای تقسیم کابل در 6 جهت مختلف (برای محیطهای نیازمند به انعطافپذیری بالا)

انواع خمهای سینی کابل و ویژگی آنها
برای فرمدهی به سینی کابلها و خم کردن ورق در راستای محور طول، خم زدن سینی کابل در حالتهای مختلفی انجام میشود که عبارتند از:
سینی کابل دو خم
در مکانهایی که نیاز به تغییر جهت کابلها در 2 بعد مختلف وجود دارد و باید کابلها در 2 مسیر مختلف تغییر جهت دهند، از سینی کابلهای 2 خم استفاده میشود. این سینیها 2 نقطه خمیدگی مشخص دارند.
سینی کابل چهار خم
برای تغییر مسیر کابلها در 4 جهت مختلف و مکانهایی که نیازمند تغییر جهت کابلها در 4 بعد مختلف هستند، از سینی کابل 4 خم استفاده میشود. این سینیها دارای 4 نقطه خمیدگی مشخص هستند.
سینی کابل شش خم
در سیستمهای پیچیدهتر که نیاز به تغییر مسیر در چند جهت مختلف است، باید از سینی کابل 6 خم استفاده کرد. این سینی کابلها، 6 نقطه خمیدگی مشخص دارند.
ضریب خم پذیری ورق سینی کابل چگونه محاسبه میگردد؟
ضریب خمپذیری نشان میدهد ورق سینی کابل تا چه اندازه قابلیت خم شدن بدون ایجاد ترک یا شکستگی را دارد. با توجه به جنس و نوع ورق سازنده سینی کابلها، مقدار این ضریب معمولا بین 1.5 تا 2.5 است. این ضریب برای محاسبه شعاع خمش مجاز قابل استفاده است و مقدار آن به عوامل زیر بستگی دارد:
- نوع ورق: هر یک از ورقهای گالوانیزه، آلومینیومی، فولادی و… ضریب متفاوتی دارند.
- ضخامت ورق: ضریب خمپذیری بر اساس ضخامت ورق هم فرق میکند. برای مثال ورقهای نازکتر، خمپذیری بیشتری دارند.
- فرایند تولید: فرایندهایی مانند گالوانیزه کردن میتوانند باعث تغییر مقدار ضریب شوند.
بهطور کلی ضریبهای خمپذیری برای انواع ورقها عبارتند از:
- ورق گالوانیزه: 0.6 تا 0.8
- ورق فولادی: 0.5 تا 0.7
- ورق آلومینیومی: 1 تا 1.2

فرمول خم سینی کابل
برای خم کردن سینی کابل به هیچگونه معادلات ریاضی نیازی نیست؛ اما برای انجام دقیق و درست آن میتوان از فرمولهای مختلفی برای محاسبه طول و حداقل شعاع خم استفاده کرد.
شعاع و زاویه خم، محل نصب و طول اضافی کابل از عوامل موثر بر محاسبه طول خم سینی کابل هستند که مقدار آن طبق فرمول زیر به دست میآید:
L=π×R×θ / 180
در این فرمول:
- L: طول قوس یا خم ایجادشده
- R: شعاع خم
- θ: زاویه خم بر حسب درجه
- π: تقریبا 3.1416
همچنین برای جلوگیری از آسیب دیدن سینی کابل هنگام خم شدن باید حداقل شعاع خم را مطابق فرمول زیر به دست آورد:
R= 2.5* T* S
در این فرمول:
- R: شعاع خمش
- T: ضخامت ورق سینی کابل
- S: ضریب خمپذیری ورق سینی کابل
انواع ورق مورد استفاده برای خم زدن سینی کابل
سینی کابلها قطعاتی برای محافظت از کابلهای برق هستند. به همین دلیل از جنس ورقهای مقاومی ساخته میشوند. البته با توجه به شرایط پروژه، شرایط محیط و نوع کابلهای برق، از ورقهای متفاوتی برای ساخت سینی کابلها استفاده میشود. در جدول زیر میتوانید انواع ورق مورد استفاده برای خم زدن سینی کابل را مشاهده کنید:
| نوع ورق | ویژگیهای ورق | کاربردهای ورق |
| ورق پی وی سی (pvc) | دارای وزن سبک و مقاوم در برابر رطوبت و مواد شیمیایی | قابل استفاده در محیطهای غیرصنعتی با مقاومت مکانیکی کمتر |
| ورق استنلس استیل (فولاد ضدزنگ) | قیمت گرانتر نسبت به سایر ورقها و دارای مقاومت بسیار بالا در برابر خوردگی، حرارت و مواد شیمیایی | قابل استفاده در محیطهای بسیار خورنده با شرایط سخت |
| ورق گالوانیزه | مقاوم در برابر خوردگی بهدلیل وجود پوشش لایهای از روی (زینک) | قابل استفاده در مراکز صنعتی و محیطهای خارجی با شرایط وجود رطوبت و مواد خورنده |
| ورق آلومینیوم | دارای وزن سبک و مقاومت در برابر خوردگی | قابل استفاده در محیطهای صنعتی سبک و مناسب برای بارهای نسبتا سنگین |
| ورق فولادی | دارای پوشش ضدزنگ، استحکام بالا و قیمت مناسب | قابل استفاده در محیطهای خشک، غیرخورنده و داخلی |
خم زدن سینی کابل چگونه انجام می شود؟
برای اینکه به نتیجهای دقیق برسید، باید خم زدن سینی کابل را بهصورت اصولی انجام دهید. آموزش خم زدن سینی کابل مطابق مراحل زیر است:
1) اندازهها را بگیرید و علامتگذاری کنید
ابتدا مسیر مشخصی برای کابلکشی تعیین کنید و بعد علامتگذاری نقاط لازم برای خمکاری را انجام دهید. رایجترین خمها با زاویه 45 و 90 درجه ایجاد میشوند. مطمئن شوید که علامتگذاریها را متناسب با زاویه خم و مسیر کابلکشی انجام دادهاید.
2) ابزار مناسبی انتخاب کنید
با توجه به نوع خم و ابعاد آن باید ابزار مناسبی را برای خم زدن انتخاب کنید. برای خمهای بزرگ و دقیق باید از دستگاههای تخصصی خمکن مانند پرس خم استفاده کنید؛ اما برای خمهای ساده و کوچک، انبردست یا چکشهای پلاستیکی کافی هستند.
3) خمکاری کنید
در آموزش خم زدن سینی کابل باید بگوییم که این فرایند طی 2 روش دستی و ماشینی انجام میشود. برای خمکاری دستی باید با فشار یکنواخت و خیلی آرام سینی کابل را خم کنید و به زاویه دلخواه برسانید.
در روش ماشینی که برای خمکاریهای بزرگتر و دقیقتر مناسب است، سینی را در دستگاه خمکن قرار میدهید. سپس به دستگاه تنظیمات زاویه مورد نظر را بهصورت دقیق میدهید تا خمکاری را با دقت بیشتری انجام دهد.
4) بازرسی نهایی و اصلاحات را انجام دهید
بعد از اینکه تمام مراحل به پایان رسیدند، با استفاده از گونیا یا زاویهسنج، زاویه و کیفیت خمها را بررسی کنید. همچنین از عدم ایجاد ترک، تغییر شکل یا آسیب در محل خم مطمئن شوید. در نهایت برای خمکاری استاندارد و بدون مشکل، اصلاحات جزئی را انجام دهید.

نکات مهم در انتخاب سینی کابل خم دار
برای اینکه سینی کابل خمدار، عمر طولانی و عملکرد بهینهای داشته باشد، باید سینیهای مناسبی را برای این کار انتخاب کرد. در این صورت فرایند خمکاری هم بدون هیچ مشکلی انجام میشود. مهمترین نکات برای انتخاب سینی کابل عبارتند از:
- نوع و اندازه کابلها را متناسب با شرایط کاریتان انتخاب کنید.
- برای جلوگیری از آسیب به سینی کابلها، میزان شعاع خم را بررسی کنید.
- به جنس سازنده سینی کابلها دقت کنید.
- محصولی را انتخاب کنید که قابلیت تنظیم و نصب در محیط مورد نظر شما را داشته باشد.
- پیش از خرید، استحکام و میزان تحمل بار سینی کابل را بسنجید.
- مطمئن شوید که سینی کابل مورد نظر قابلیت محافظت از کابلها را دارد یا خیر.
- برای اطمینان از کیفیت سینی کابلها، این محصولات را از مراکز معتبر فروش سینی کابل لاله زار مانند فروشگاه لمپا صنعت تهیه کنید.
سخن پایانی
در پایان باید به این نکته توجه داشت که خمکاری اصولی سینی کابل، نهتنها از نظر فنی مهم است، بلکه نقش مهمی در کاهش هزینهها و جلوگیری از دوبارهکاری دارد. خمهای دقیق و استاندارد، باعث میشوند کابلها بدون فشار یا کشیدگی در مسیر قرار بگیرند و نیاز به تعمیرات یا تعویض در آینده کمتر شود. این موضوع در پروژههای بزرگ که حجم کابلکشی بالاست، اهمیت دو چندان پیدا میکند.
با یادگیری روشهای صحیح و استفاده از ابزار مناسب، میتوانید زمان اجرا را کاهش و راندمان کلی پروژه را افزایش دهید. البته یادتان نرود که برای خم زدن سینی کابل بهصورت اصولی باید سینی کابلها را مراکز فروش معتبر این محصولات بخرید. اگر هنوز هم درباره آموزش خم زدن سینی کابل سوالاتی دارید، در بخش دیدگاه همین صفحه بنویسید تا شما را راهنمایی کنیم. همچنین میتوانید انواع سینی کابل و اتصالات لازم را از لمپا صنعت سفارش دهید.
سوالات متداول
1. نقشه خوانی سینی کابل شامل چه اطلاعاتی است؟
در این نقشهها اطلاعات کلیدی مانند نوع و ابعاد سینی، محل نصب و تجهیزات وجود دارند که برای کابلکشی صحیح ضروری هستند.
2. نحوه کابل کشی روی سینی چگونه است؟
معمولا برای بستن کابل روی سینی از بستها، کلیپسها یا تسمههای کابل استفاده میشود.
3. استاندارد نصب سینی کابل چیست؟
استانداردهای نصب سینی کابل شامل در نظر گرفتن الزامات ایمنی و تهویه، رعایت فاصله مناسب از سقف و دیوار و استفاده از اتصالات و ساپورتهای استاندارد هستند.